Tản mạn về Linux…


Linux là một hệ điều hành được tạo nên lần đầu bởi Linus Torvalds – chàng sinh viên người Phần Lan trẻ tuổi và đầy nhiệt huyết. Thời điểm viết ra Linux là lúc Torvalds đang theo học tại trường Đại học Helsinki. Lúc đó, ông rất hứng thú với Minix, một hệ thống Unix cỡ nhỏ và quyết định phát triển một hệ thống mới hoạt động tốt hơn những chuẩn có trong Minix. Ông đã bắt đầu công việc của mình vào năm 1991 khi phát hành phiên bản 0.02 của Linux kernel và tiếp tục miệt mài nghiên cứu, sáng tạo cho tới năm 1994 khi phiên bản 1.0 được ra đời. Linux kernel, trái tim của mọi hệ thống Linux, được phát triển và phát hành dưới giấy phép GNU GPL. Vì vậy mà toàn bộ mã nguồn của Linux kernel được cung cấp miễn phí cho bất kỳ ai quan tâm. Kernel giữ vai trò cốt lõi và làm nền tảng cho việc phát triển một hệ điều hành Linux hoàn chỉnh. Hiện nay thì có hàng ngàn công ty, tổ chức và các cá nhân đã cho ra đời những phiên bản hệ điều hành của riêng họ dựa trên Linux kernel có sẵn này.

Đặc trưng rõ ràng nhất trong tính “mở” của Linux là bất kỳ ai đều cũng có thể sao chép, sử dụng, chỉnh sửa tùy ý toàn bộ mã nguồn của nó và sau đó phân phối lại dưới hình thức thương mại hoặc miễn phí nhưng phải tuân thủ đầy đủ các điều khoản của một số giấy phép nào đó như GNU GPL (General Public License).

Ngoài tính chất “mở”, Linux còn được đánh giá rất cao ở tính linh hoạt, mạnh mẽ và ổn định. Vì vậy mà Linux đã dần thay thế hoàn toàn cho Unix và đang trở thành đối thủ đáng gờm của các hệ điều hành Microsoft  Windows. IBM, HP, Oracle, Google… và nhiều “gã khổng lồ” khác trong làng công nghệ đã nắm bắt được những ưu điểm của Linux nên đã không ngần ngại chi tiền đầu tư cho các dự án phát triển mã nguồn mở nói chung và Linux nói riêng.

Linux có thể được cài đặt trên nhiều nền tảng phần cứng máy tính khác nhau, từ các hệ thống nhúng như ĐTDĐ, smartphone cho tới các máy tính cá nhân, máy chủ và thậm chí chạy được trên các siêu máy tính.

Trong suốt hơn 20 năm hình thành và phát triển, Linux chủ yếu hướng đến nền tảng máy chủ. Trong năm 2007, Linux chiếm 12,7% thị phần máy chủ, còn trong năm 2008, ước tính có tới hơn 60% các máy chủ Web chạy Linux. Hầu hết các máy tính để bàn chạy hệ điều hành Mac OS X hoặc Microsoft Windows, còn Linux chỉ chiếm 1-2% thị phần máy tính để bàn (desktop). Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số lượng các máy desktop sử dụng Linux ngày càng tăng. Kết quả tích cực này có được là một phần là do sự thành công của các phiên bản Linux có giao diện và môi trường làm việc thân thiện với đa số người dùng phổ thông như Ubuntu, Fedora, OpenSUSE, Mandriva… cũng như là xu hướng sử dụng các máy tính nhỏ gọn, có cấu hình thấp như netbook, smartbook trong thời gian gần đây.

Ngày nay, Linux là một thuật ngữ chung ám chỉ các hệ điều hành máy tính có một số đặc điểm giống hệ điều hành Unix và được xây dựng trên nền tảng Linux kernel. Sự phát triển của Linux là một trong những minh chứng sống động nhất về sự hợp tác làm việc của cộng đồng các nhà phát triển phần mềm nguồn mở.

Thường thì hệ điều hành Linux được đóng gói trong một khuôn dạng được biết đến với tên gọi Linux Distribution (tạm dịch là bản phân phối Linux), gọi tắt là Distro. Một Distro bao gồm:

+ Linux kernel.

+ Thư viện và các chương trình tiện ích mà hầu hết lấy từ dự án GNU như: shell, boot loader, compiler, device driver…

+ X Window System cung cấp giao diện đồ họa, Desktop Environment (KDE, GNOME, Xfce…).

+ Các ứng dụng phía người dùng như: trình duyệt Web Firefox, bộ phần mềm văn phòng OpenOffice.org, trình chỉnh sửa ảnh GIMP,…

Những đóng góp rất lớn từ dự án GNU là cơ sở cho một tên gọi chung mới cho các bản phân phối Linux: GNU/Linux.

–manthang.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s